Welkom op Filosofie.info

Auteur Th.C.W. Oudemans

Op Filosofie.info vindt u online teksten en nieuwsbrieven van de filosoof Th.C.W. Oudemans.

Ook kunt u recensies lezen van zijn boeken Echte Filosofie en Omerta.

31 augustus 2012Geplaatst in Intro

Wallenbeeks Nieuwsbrief 29: Over de verhouding mens en dier

Auteur D. van Duuren

In het kader van het eerder aangekondigde oratieproject is besproken: prof. dr. P.B. Cliteurs oratie ter aanvaarding van het ambt van hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft uit 1995, getiteld Onze verhouding tot de apen: De consequenties van het darwinisme voor ons mensbeeld en voor de moraal. De bespreking heet Over de verhouding mens en dier en is geschreven door D. van Duuren. Van Duuren schrijft:

Ooit vormde de overgeleverde metafysische betekeniswereld van god, mens, en daaronder de dieren- en plantenwereld, de betekenisvolle horizon die de mens zijn plaats en identiteit gaf. Met de ontdekking van de evolutietheorie door Darwin in 1859 is de plaats van de mens binnen het geheel van de betekeniswereld veranderd. Hoe? Ruim honderd jaar na dato denkt de filosoof Cliteur na over de consequenties van het darwinisme voor ons mensbeeld én voor de moraal. Volgens Cliteur gaat het om consequenties die nog altijd niet in de volle omvang tot ons zijn doorgedrongen. “De evolutieleer is werkelijk revolutionair en de invloed daarvan begint pas geleidelijk tot ons door te dringen.”

In zijn oratie vraagt Cliteur naar de verhouding tussen mens en dier. Dit is een vraagstuk aangezien Darwin in The Descent of Man heeft laten zien dat er geen fundamenteel verschil bestaat tussen de mensen en de hogere zoogdieren voor zover het hun mentale vermogens betreft, aldus Cliteur. Voor de opkomst van het darwinisme is gedacht dat de mens zich van de rest van de dieren onderscheidde doordat hij over redelijkheid beschikte, de mens als animal rationale. Met het darwinisme blijkt dat de mens niet buiten de natuur staat, maar onderdeel is van de natuur.

Zowel de oratie van prof. dr. Cliteur als de bespreking ervan zijn op de website van het oratieproject te raadplegen.

17 januari 2015Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsbrieven

Wallenbeeks Nieuwsbrief 28: Ivoren Archipel

Auteur N.G.J. Peeters

In het kader van het eerder aangekondigde oratieproject is dr. R.H.A. Corbeys oratie besproken, Homo reciprocans: Mauss, Hobbes en Darwin. De bespreking heet Ivoren Archipel en is geschreven door N.G.J. Peeters. Peeters schrijft:

Op 10 februari 2006 aanvaardt Raymond Corbey het ambt van bijzonder hoogleraar in de Theoretische grondslagen van de archeologie door het uitspreken van de rede Homo reciprocans. In deze rede staat de (vermeende) uniciteit van de mens centraal: hoe onderscheidt de mens zich op basis van moraliteit van andere organismen? En wat zijn daarvan de consequenties voor de methoden en de disciplinaire identiteit van archeologie en antropologie? Daarbij richt Corbey zich op een belangrijk aspect van moreel gedrag: wederkerigheid (reciprociteit).
Het opmerkelijke aan deze redevoering is dat zij noch nieuwe feitelijkheden geeft over wederkerig gedrag, noch een nieuwe hypothese postuleert. Ook krijgen wij niet de gebruikelijke synthese voorgeschoteld. Integendeel, Corbey laat zien hoe verschillende lezingen van het woord wederkerigheid illustratief zijn voor onze kijk op menselijk gedrag. Dat klinkt vrij onschuldig, maar Corbey signaleert hier een belangrijke breuklijn in de filosofie, culturele antropologie en de archeologie.

Zowel de oratie van dr. Corbey als de bespreking door Peeters zijn op de website van het oratieproject te raadplegen.

15 december 2014Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsbrieven

Interview Vrij Nederland

Auteur Th.C.W. Oudemans

Th.C.W. Oudemans is geïnterviewd door Nynke van Verschuer in de Vrij Nederland van deze week (week 48, d.d. 29 november 2014). In het interview wordt gesproken over filosofie en Oudemans’ arboretum. Een fragment:

Midden in de aardappelvelden rondom het Oost-Groningse Wedde rijst een witte villa op, geflankeerd door een aangelegd heuvellandschap waarin Oudemans de zesduizend bomen van zijn arboretum opkweekt. In een waterige nazomerzon wandelen we langs treurbeuken, -wilgen, -ceders en –sparren. Het arboretum spitst zich toe op treurvarianten. ‘Het is net als bij mensen, je ziet ze in oneindig veel varianten. Ik word nu eenmaal vrolijk van treurbomen.’
Binnen staat een karretje met het omvangrijke verzamelde werk van Martin Heidegger, alsof dat op elk moment binnen handbereik te rollen moet zijn, aan tafel, in bad of in de tuin.

De desbetreffende editie van Vrij Nederland is vanaf heden verkrijgbaar. Het interview kan ook tegen betaling op Blendle gelezen worden.

28 november 2014Geplaatst in Online teksten van Th.C.W. Oudemans

Wallenbeeks Nieuwsflits: Plantaardig

Auteur Th.C.W. Oudemans

Eind dit jaar komt het nieuwe boek van Th.C.W. Oudemans uit: Plantaardig. Vegetatieve filosofie, geschreven in samenwerking met Norbert Peeters. De flaptekst luidt:

U ziet uzelf graag als een zelfstandig wezen dat zelf nadenkt, informatie verzamelt en beslissingen neemt. U erkent wel dat u bepaald wordt door driften en genen, maar dan toch in mindere mate dan dieren. Laat staan planten en bomen. Zij kunnen niet bewegen, niet denken, nemen geen beslissingen en werken niet samen, zoals hogere organismen. Dacht U.
In dit boek zet filosoof Th.C.W. Oudemans dit uitgangspunt op zijn kop, aan de hand van ideeën van filosofen, recente wetenschappelijke inzichten en eigen waarneming. Planten en bomen blijken wel degelijk intelligent te zijn. Ze manipuleren, bedriegen, belonen, streven en werken samen. Deze verbazingwekkende inzichten zeggen ook iets over de mens: u bent plantaardiger dan u wellicht denkt.

Plantaardig wordt uitgegeven door KNNV Uitgeverij en is na publicatie bij de meeste grote boekhandels en webshops verkrijgbaar. Voor meer informatie kunt u de website van de uitgever bezoeken.

Tevens wordt de volgende lezing van de Vereniging voor Wijsbegeerte te ‘s-Gravenhage gegeven door Tom Dommisse op 18 november a.s. Ook niet-leden zijn ter introductie welkom. Lees meer in de aankondiging (.doc).

10 november 2014Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsflitsen

Wallenbeeks Nieuwsflits 5: Oratiedatabase

Auteur Th.C.W. Oudemans

In het kader van Oudemans’ oratieproject worden de naoorlogse Nederlandse filosofische oraties digitaal beschikbaar gesteld. Sommige ervan worden van een bespreking voorzien.

Op deze website kunt u vanaf heden de database met oraties raadplegen via de knop ‘Oratiedatabase’ in de linkerzijbalk of via deze link.

Tevens is de oratie van J.F. Staal, getiteld Euclides en Panini, van een bespreking voorzien door A. Forsten, getiteld Staal: Een Filosoof op Oorlogspad. Beide teksten zijn in de database te vinden.

22 oktober 2014Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsflitsen

Wallenbeeks Nieuwsflits 4: Gevaarlijk Gedachtegoed – Heideggers Schwarze Hefte

Auteur Th.C.W. Oudemans

Op dinsdag 17 juni zal Felix & Sofie, het Amsterdamse filosofische café in Perdu, een avond organiseren rond het thema ‘Gevaarlijk Gedachtegoed’. Th.C.W. Oudemans zal hier spreken over Heideggers recentelijk verschenen Schwarze Hefte in relatie tot Heideggers anti-Joodse denken.

10 juni 2014Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsflitsen

Wallenbeeks Nieuwsflits: Dag van de Filosofie

Auteur Th.C.W. Oudemans

De Dag van de Filosofie vindt dit jaar op 12 april in Tilburg plaats. Het thema van de Dag is ‘Mens en Techniek’. Th.C.W. Oudemans zal hier een lezing houden, getiteld ‘De heer van de aarde en de plantaardige natuur’.

De organisatie van de Dag van de Filosofie schrijft:

De manier waarop Oudemans, als filosoof, poogt te denken binnen de alomtegenwoordigheid van de techniek is uniek in zijn soort. Een relaas van zijn hand zou, in onze optiek, daarom een enorme toevoeging zijn aan het programma.

De lezing van Oudemans duurt van 16.05 tot 16.55. Het programma voor de rest van de dag kan op de website van de Dag van de Filosofie bekeken worden. De gehele Dag wordt in theater De NWE Vorst gehouden, en kaarten kosten €30 in de voorverkoop. Studenten betalen €15, op vertoon van een bewijs van inschrijving aan een instelling hoger onderwijs.

Tijdstip:
12 april 2014
Gehele dag van 12.45 tot 22.15

Locatie:
Theater De NWE Vorst
Willem II-straat 49
5038BD Tilburg

Kaarten zijn via de website van theater De NWE Vorst te bestellen.

4 april 2014Geplaatst in Wallenbeeks Nieuwsflitsen